49. Durangoko Azoka

Anuntxi Arana, antropologoa: "Kondairak apaindura bakoak dira, baina aldi berean literarioki ederrak"

Anuntxi Arana antropologoak jasoko du Durangoko Azokako Argizaiola saria. Gaur, zapatua, 20:00etan izango da gala San Agustin kultur gunean. Frantses filologian lizentziatua da, eta AEK-ko irakasle izan da Baionan (Lapurdi), eta baita EHEko kide ere. Gainera, bortizkeria sexisten aurkako kolektibo feministan ibilitakoa da.



Zer sentitu zenuen Argizaiola saria jasoko duzula jakinarazi zizutenean?
Lehen sentsazioa harridura izugarria izan zen. Ondoren, poza eta Gerediagarekiko esker ona sentitu nituen. Aurreko urteetan saria nortzuek jaso duten ikusita, ohoratua sentitzen naiz, egia esanda. Eguna hurreratzen doan heinean, larritasun puntu bat ere sentitzen dut.

Toki askotako mitologia aztertu duzu zure ibilbidean, tartean baita Anbotoko Marirena ere.
Mito hurbilak liburuan idatzi nuen berari buruz. Anbotoko Mari edo Anbotoko Dama, bietara deitzen diozue zuen inguruan. Beste toki askotan ere inkestatxo bat egina dut, eta Anderea, Señorea edo Dama deitzen diote. Mari ere erabiltzen da, baina tradizioan gehien erabili diren izenak beste horiek dira.

Laster hogei urte beteko dira ‘Orozko Haraneko kondaira mitikoak, bilduma eta azterketa’ doktorego tesia egin zenuenetik. Zelan gogoratzen duzu zure bizitzako etapa hura?
Oso oroitzapen onak ditut. Istorio berririk ez nuen aurkitu, baina bai istorio berberen bertsio desberdinak. Oso interesgarria da ikustea istorio berak hainbat interpretazio izan ditzakeela toki batean edo bestean. Niretzat aberasgarria izan zen kanpo lan hori egitea; beste modu batera begiratzen diezu istorioei. Esaterako, jendeari istorioa bertatik bertara entzuten diodanean, edo esaten didatenean eurei nork kontatu zien, edo zergatik sinesten duten edo zergatik ez, kontu guzti horiek istorioei beste era batera begiratzeko aukera eman didate. Hori guztia ez da bilduma zaharretan aurkitzen. Esperientzia horiek bizitzea zoragarria da.

Zientziaren eta aurrerapenaren gizartean bizi gara. Orduan aurkitu zenituen kontalarien pasioak badu tokirik belaunaldi berrietan?
Ez du izango tradizioan izan duen tokia. Tradizioan istorio horietan sinesten zen, gaur egun elektrizitatean sinesten dugun moduan. Nire ustez, ez du berriro sasoi haietako rolik izango. Su bazterrean edo arto zuriketan istorioak kontatuta ematen zen transmisioa, eta kate bizi hori eten egin da. Orain idatzita geratzen dira. Horrelako kondairak herrialde bateko historiaren parte dira. Kondairak izugarri ederrak dira, apaindura edo sasi-lirismo bakoak, baina aldi berean literarioki ederrak. Gauza horiek inportanteak dira, eta eskolan irakatsi beharko lirateke, nire ustez.

Baduzu proiektu berririk esku artean?
Udaberrian liburu bat argitaratzeko asmoa dut. Hilak mundu honetara bisitan etortzen direnean zelan agertzen diren, zelako agerpenak dituzten eta beste izaki mitikoekin zelako hartu-
emana duten landuko dut, adibidez.

AEKn urte askoan ibilitakoa zara. Euskarak zabaltzeko dituen zailtasunen artean sarritan aipatzen da ezagutzaren eta erabileraren artean dagoen desoreka.
Bai, ados nago. Euskararen etorkizuna ziurtatzeko gainditu behar den arazo nagusienetakoa da hori. Jakin bai, baina, gero egunerokotasunean erabiltzen ez badugu, jai dugu. Euskalgintzarentzat euskara indartzea lan berria izan da. Kemen handia erakutsi da ikastoletan, baina jendartea ez dago ikastetxeetan bakarrik. Ikastolek euskararen erabilera ziurtatuko zutela uste zen, baina ikastolek euskaren jakintza ziurtatu dezakete, ez erabilera. Pertsona helduok euskaraz aritzeko erantzukizuna dugu, ez umeekin bakarrik, baita geure artean ere. Familia transmisioa oso inportantea da. Eta saltoki handi zein txikietan dagoen hutsunea handia da. Esaterako, oso jatetxe gutxitan ikusten dut menua euskaraz. Euskaraz egingo dizute, baina menua gaztelaniaz aurkituko duzu. Bestetik, sektore publikoak ere bere erantzukizuna du, jakina. Administrazioek asko dute egiteko, ondoren, sektore pribatuan euskara erabili dadin.

Mugimendu feminista ere gertutik ezagutzen duzu. Berdintasunaren aldeko borrokan ere badago bidea aurretik.
Hezkuntza oso garrantzitsua da; esaterako, mutilek neskek baino espazio askoz gehiago hartzen dute beren jolasetarako. Testuliburuetan ere generoen arteko rol banaketa egoten da. Edo mutiko zein neskato horiek ikusten dituzten iragarkietan neskei Barbie panpinak saltzen dizkiete, eta mutilei action man jostailuak. Txiki-txikitatik gaude murgilduta bi roletan banatua den jendartean. Eta haurrek hori dena ikasten eta jasotzen dute.

Erlazionatuak

Jendetza. domekan, Durangoko Azokan

Durango

Durangoko Azokako ateak zabaldu orduko jende dezente batu da Landako inguruan. Hala ere,  goizak aurrera egin ahala azoka inguruak bete-bete e...
49. Durangoko Azoka iruditan, zapatua

Durango

Eguraldiak lagundu ez duen arren, jende asko batu da goizean-goizetik Durangoko Azoka inguruan. Gaurko eguna ere, aurkezpen eta ekitaldi ezberdinez...
'Txapeldun'. esfortzuaren gaineko lana estreinatuko dute Szenatokian, domekan

Durango

Helburu bat lortzeko egiten den esfortzuaren gaineko lana da Txapeldun. Eneko Balerdi  dantzaria izango da ikuskizuneko protagonista, eta kore...
Mocker's: "Rock-and-rollaren benetako esentziaren bila, estudioan zuzenean egin genuen grabazioa"

Durango

Jon Garcia abeslari eta bajistak aurkeztu digu Mocker’s taldearen ‘Percute animas’ disko berria. Gaur 15:40an eskainiko dute kont...
Ahotseneak espazio bi edukiko ditu 90 sortzaileren lanak erakusteko

Durango

Zer hoberik erosi gura duzun liburu edo diskoa zuzenean probatzerik baino? Ahotseneak izaera freskoa ematen dio Durangoko Azokari, musika eta liter...
Ballonti institutuko ikasleak ANBOTOn

Iurreta

Portugaleteko Ballonti BHI institutuko batxilergoko bigarren mailako ikasleek ANBOTOren egoitza bisitatu dute Iurretan. Goizean, Durangoko Azokara ...
Saguganbara: Sorkuntzagaz jolastuz, transmisioa lantzeko Durangoko Azokako gunea

Durango

Gu ere sortzaile eta Egun batez idazle izenburuko tailerrekin abiatuko dute, gaur, lau egunetako programazio oparoa Saguganbaran, txikien eta handi...
Hamabi ikasleren lanetik, 'Klarinete zaharra' liburua, belaunaldiartekotasunari buruz

Durango Zornotza

Lauaxeta ikastolako ikasleek idatzitako nobela autoekoizpenen gunean egongo da eskuragarri.Euren aitita-amamen belaunaldiari buruzko nobela kalerat...
Zabaldu dituzte 49. Durangoko Azokako ateak

Durango

Gaur ikasleen eguna da. Goizean, ehundaka gaztetxo ibiliko dira azokan eta eurentzako antolatu diren hitzaldi eta tailerretan. Gaurko egitaraua.
Jean Jacques Casteret: "Okzitaniako hizkuntza eta kultura ezagutarazteko aukera ederra da azoka"

Durango

Okzitaniako kultura eta hizkuntzaren gaineko mahai inguruan izango da domekan Jean Jacques Casteret (Pau, 1970) Institut d’Estudis Occitansek...
Ander Lipus: "Uste dut garrantzitsua dela bizitza eta antzerkia bereiztea, bestela, jota geundeke!"

Berriz Durango

Gosariak lan multidiziplinarra ondu dute Joseba Sarrionandia idazleak, Gose taldeak, Iñigo Arregi eta Juan Luis Goikolea margolariek, eta An...
Gaur goizean irekiko ditu ateak Durangoko Azokak

Durango

10:30ean, irekiko ditu ateak Durangoko Azokak. Publiko osoarentzat egongo da zabalik, baina ikastetxeetako gazteek protagonismo berezia izango dute.
Montse Sarriugarte: "Balio handikoa iruditzen zait Ibonek libururako egin duen ilustrazio lana"

Durango

'Pianoa naiz' kantu liburua egin du Montse Sarriugartek; bere kantek eta Ibon semearen marrazkiek osatzen dute liburua. Durangoko Udal Bibliotekan ...
Txomin eta Peru Magdalena: "Umeari fardela behin betiko kentzeko lasterketa lelo bat egoten da gurasoen artean""

Durango

Txomintxo eta Perutxo Iosuri fardela aldatzen liburua kaleratu dute Txomin eta Peru Magdalena anaiek. Abentura berrian ez da umorerik faltatuko.
Mila Salterain: "Pertsonaia historikoen asmoak eta arrazoiak nobelatzea da egin dudana"

Abadiño

XII. mendeko Durangaldean kokaturiko ‘Erresumaren ilunsentia’ nobela idatzi du Mila Salterain abadiñarrak
'Hegoak erein' jaialdia kulturgileen eta sortzaileen topaleku izango da Plateruenean

Durango

Ekitaldi berezia prestatzen dabiltza Plateruena Kafe Antzokian abenduaren 6rako, gaueko 22:30erako. ...eta urte askotarako! diru ekarpen eta borond...
Katamalok Plateruenean grabatutako zuzeneko diskoa kalean da

Durango

Kalean da Plateruenak eta Katamalok elkarlanean sortutako kontzertuaren diskoa. Katamalo Plateruenean zuzenean diskoa 2011ko azaroaren 18an grabatu...
Nola prestatzen dira Durangoko merkatariak azokara begira?

Durango

Produkzioa bikoiztu behar izaten dute batzuek, normalean baino bost bider gehiago saltzen dute beste batzuek, azoka osteko egunetan ere salmentak i...
Durangaldeko albiste garrantzitsuak eta azken ordukoak Whatsapp edo Telegram bitartez jaso gura dituzu? Hauek dira bi aukerak.

WHATSAPP: Bidali ALTA 688 635 041 telefono zenbakira.

TELEGRAM: Batu zaitez @anbotokomunikabideak kanalera.