49. Durangoko Azoka

Ander Lipus: "Uste dut garrantzitsua dela bizitza eta antzerkia bereiztea, bestela, jota geundeke!"

Gosariak lan multidiziplinarra ondu dute Joseba Sarrionandia idazleak, Gose taldeak, Iñigo Arregi eta Juan Luis Goikolea margolariek, eta Ander Lipus aktoreak. Azokan, astelehenean, kultur transmisioaren eta antzerkiaren inguruko mahai inguruetan egongo da Berrizen bizi den aktorea.

Ander, zer gosaltzen duzu?
Orain dela gutxira arte ez nuen gosaltzeko ohitura handirik. Erretzailea nintzen, eta urtetan kafea eta zigarroa izan da nire gosaria. Ohiturak aldatu ditut, eta orain laranja zukua, kafesnea eta ogi txigortua marmeladagaz jaten ditut. Gosaria baino lehen, yoga ariketa batzuk egiten ditut.

Egunkariagaz, telebistagaz edo irratiagaz gosaltzen duzu?
Ezer barik. Isiltasuna asko estimatzen dudan gauza bat da, bai etxean, bai kanpoan.

Zelan sortu zen ‘Gosariak’ lantzeko elkarlana?
Gose taldekoak ezagutu nituenetik, beti eduki dugu zerbait elkarrekin egiteko asmoa. Baina ni beti lanpetuta ibili naiz nire proiektuekin, eta ezin izan dugu gauzatu. Kolaboratu bai; adibidez, Miren Gaztañagak eta biok beste disko batean kantatu genuen. Oraingoan, Katuen kantua abestia nire emaztearen ahizparena da, eta nik gauza komiko batzuk egitea gura zuten.  Sarrik poliziaren, gidariaren eta katuaren ahotsak irudikatzen zituen, eta nik sartu ditut. Gosariak diskoa atera ostean, eszenan nigaz zerbait egin gura zuten, antzerkira eroatea nahi zuten. Teatroak eta musikak funtzionatzeko era oso desberdina dute. Gu proiektuekin urte biko epean ibiltzen gara dantzan, eta besteek lankidetza eskatzen didatenean, beharbada, ezin izaten dut. Orain, datorren azaroan egingo dudan obra prestatzen nabil. Azkenean, sare batean gaude. Proiektua pentsatu, idatzi eta saldu egin behar da.

Aipatu duzun obra horretaz zerbait aurreratzerik bai?
Jon Gerediagak idatzi duen Etxekoak lana prestatzen nabil. Afrikar bategaz maitemintzen den neska bat da, eta etxera ekartzea zein gaitza bilakatzen den kontatzen du. Hori euskal ikuspegitik ikusita. Zer suposatzen duen beltz bat ekartzeak, nortasun kontua...

Baina ez zabiltza horretan bakarrik, ezta?
Senpereko talde bategaz Hazparneko anderea zuzendu dut, eta Lauka antzerki taldekoei kanpo begiradagaz laguntzen nabil. Amodioaren ziega estreinatuko dute laster. Aulestiko topaketak eta Leioako Kultur Maratila antolatzen ere banabil. Saltsa-maltsa askotan nabil.

Hainbat pertsonaiaren azalean ikusi zaitugu. Baduzu mugarik? Beti esperimentatu behar da?
Kostatzen den gauza bat da. Izan ere, 25 urte daroadaz antzerkian, eta pertsonaia asko egin ditut. Nire maletan daude, baina beti dago gainditzeko ideia hori, zerbait ederra emateko gogo hori. Adibidez, Etxekoak lanean anaia arduratuaren pertsonaia da nirea, eta beste formula bategaz egin beharko dut lan. Asier Altunaren filmean ere anaiarena egin dut, baina zineman pertsonaia eraikitzea desberdina da.

Eta Juan Junda eta gainontzeko pertsonaia horiek bizi propioa hartzen al dute?
Ez, nahiko diskretua naiz. Antzerkiari ordu asko eskaini arren, uste dut oso garrantzitsua dela bizitza eta antzerkia bereiztea, bestela jota geundeke! Egunero jendea zuri begira dagoela pentsatzea psikotikoa litzateke. Batzuetan gertatzen da egiten zabiltzan obrako testu batzuk etortzea. Hamlet egitean, Urko Redondok azentu desberdin bat erabiltzen zuen, eta, azkenean, egunerokoan denok erabiltzen genuen.
 
Bizitzak eta antzerkiak erritmo desberdinak dituztelako, ezta?
Publikoaren aurrean kontzentrazioa behar duzu. Adibidez, azken urte bietan nahiko txarto pasatu dut eszenara irten aurretik. Urte honetan ez dut ezer egingo taula gainean, eta, beharbada, behar nuen atseden hori. Azkenean, tentsio eta ardura handia da, gehienbat norberak bere buruari jartzen diona. Hori bai, oso esker oneko ofizioa da, gustatzen zaizuna egiten duzu.

‘Hamlet’ obran sorpresaren sekretua gordetzeko eskatu zenieten ikusleei. Funtzionatu zuen?
Bitxia da, baina bai. Uste genuen lauzpabost emanaldi egin, eta zabaldu egingo zela. Eduki genituen gure debateak, baina Hamlet bat zela iragartzea erabaki genuen. Pena apur bat ematen dit pentsatzeak bigarren plano batean ez ote den geratu ukitzen duen gai soziala. Baina jendea sorpresagaz harrapatzea hautu bat izan zen. Batzuei asko gustatu zitzaien, beste batzuei ez. Teatroa hori da, ezin dituzu guztiak %100ean pozik utzi. Gure teatroak beti du profil probokatzaile bat, autokritikoa, zerbait mugitzen duena, batzuetan iluna, desfasatzen dena... Artea egiten gabiltza!

Horrek gazteak erakartzeko balio du?
Hori da gure nahia. Obra informalagoak gazteei gehiago gustatzen zaizkie. Testu freskoak behar dira, eta gakoak bilatzen gabiltza. Adibidez, bitartekotza lanak egiten ditut elkarteekin, tailerrak ematen ditut... Markinako antzerki taldera astero joaten banaiz, eta motibazio bat sortzen badut, hamabost pertsonako talde horrek bere lagunak dakartza. Publiko bat erakartzea eta hezitzea da. Hegoaldean antzokiak gero eta beteago daude, baina Iparraldean aldrebes: hori kezkagarria da. Senpereko ikastetxean bitartekotza lanak egiten nabil euskara irakasleagaz, eta antzerkigintza ematen diet hilean birritan. Teatroari bere dimentsioa eman behar genioke. Gizarte baten ispilu izan daiteke, sentimenduei buruz berba egiteko, euskara erabiltzeko...

Erlazionatuak

Jendetza. domekan, Durangoko Azokan

Durango

Durangoko Azokako ateak zabaldu orduko jende dezente batu da Landako inguruan. Hala ere,  goizak aurrera egin ahala azoka inguruak bete-bete e...
49. Durangoko Azoka iruditan, zapatua

Durango

Eguraldiak lagundu ez duen arren, jende asko batu da goizean-goizetik Durangoko Azoka inguruan. Gaurko eguna ere, aurkezpen eta ekitaldi ezberdinez...
'Txapeldun'. esfortzuaren gaineko lana estreinatuko dute Szenatokian, domekan

Durango

Helburu bat lortzeko egiten den esfortzuaren gaineko lana da Txapeldun. Eneko Balerdi  dantzaria izango da ikuskizuneko protagonista, eta kore...
Mocker's: "Rock-and-rollaren benetako esentziaren bila, estudioan zuzenean egin genuen grabazioa"

Durango

Jon Garcia abeslari eta bajistak aurkeztu digu Mocker’s taldearen ‘Percute animas’ disko berria. Gaur 15:40an eskainiko dute kont...
Anuntxi Arana, antropologoa: "Kondairak apaindura bakoak dira, baina aldi berean literarioki ederrak"

Durango

Anuntxi Arana antropologoak jasoko du Durangoko Azokako Argizaiola saria. Gaur, zapatua, 20:00etan izango da gala San Agustin kultur gunean. Frants...
Ahotseneak espazio bi edukiko ditu 90 sortzaileren lanak erakusteko

Durango

Zer hoberik erosi gura duzun liburu edo diskoa zuzenean probatzerik baino? Ahotseneak izaera freskoa ematen dio Durangoko Azokari, musika eta liter...
Ballonti institutuko ikasleak ANBOTOn

Iurreta

Portugaleteko Ballonti BHI institutuko batxilergoko bigarren mailako ikasleek ANBOTOren egoitza bisitatu dute Iurretan. Goizean, Durangoko Azokara ...
Saguganbara: Sorkuntzagaz jolastuz, transmisioa lantzeko Durangoko Azokako gunea

Durango

Gu ere sortzaile eta Egun batez idazle izenburuko tailerrekin abiatuko dute, gaur, lau egunetako programazio oparoa Saguganbaran, txikien eta handi...
Hamabi ikasleren lanetik, 'Klarinete zaharra' liburua, belaunaldiartekotasunari buruz

Durango Zornotza

Lauaxeta ikastolako ikasleek idatzitako nobela autoekoizpenen gunean egongo da eskuragarri.Euren aitita-amamen belaunaldiari buruzko nobela kalerat...
Zabaldu dituzte 49. Durangoko Azokako ateak

Durango

Gaur ikasleen eguna da. Goizean, ehundaka gaztetxo ibiliko dira azokan eta eurentzako antolatu diren hitzaldi eta tailerretan. Gaurko egitaraua.
Jean Jacques Casteret: "Okzitaniako hizkuntza eta kultura ezagutarazteko aukera ederra da azoka"

Durango

Okzitaniako kultura eta hizkuntzaren gaineko mahai inguruan izango da domekan Jean Jacques Casteret (Pau, 1970) Institut d’Estudis Occitansek...
Gaur goizean irekiko ditu ateak Durangoko Azokak

Durango

10:30ean, irekiko ditu ateak Durangoko Azokak. Publiko osoarentzat egongo da zabalik, baina ikastetxeetako gazteek protagonismo berezia izango dute.
Montse Sarriugarte: "Balio handikoa iruditzen zait Ibonek libururako egin duen ilustrazio lana"

Durango

'Pianoa naiz' kantu liburua egin du Montse Sarriugartek; bere kantek eta Ibon semearen marrazkiek osatzen dute liburua. Durangoko Udal Bibliotekan ...
Txomin eta Peru Magdalena: "Umeari fardela behin betiko kentzeko lasterketa lelo bat egoten da gurasoen artean""

Durango

Txomintxo eta Perutxo Iosuri fardela aldatzen liburua kaleratu dute Txomin eta Peru Magdalena anaiek. Abentura berrian ez da umorerik faltatuko.
Mila Salterain: "Pertsonaia historikoen asmoak eta arrazoiak nobelatzea da egin dudana"

Abadiño

XII. mendeko Durangaldean kokaturiko ‘Erresumaren ilunsentia’ nobela idatzi du Mila Salterain abadiñarrak
'Hegoak erein' jaialdia kulturgileen eta sortzaileen topaleku izango da Plateruenean

Durango

Ekitaldi berezia prestatzen dabiltza Plateruena Kafe Antzokian abenduaren 6rako, gaueko 22:30erako. ...eta urte askotarako! diru ekarpen eta borond...
Katamalok Plateruenean grabatutako zuzeneko diskoa kalean da

Durango

Kalean da Plateruenak eta Katamalok elkarlanean sortutako kontzertuaren diskoa. Katamalo Plateruenean zuzenean diskoa 2011ko azaroaren 18an grabatu...
Nola prestatzen dira Durangoko merkatariak azokara begira?

Durango

Produkzioa bikoiztu behar izaten dute batzuek, normalean baino bost bider gehiago saltzen dute beste batzuek, azoka osteko egunetan ere salmentak i...
Durangaldeko albiste garrantzitsuak eta azken ordukoak Whatsapp edo Telegram bitartez jaso gura dituzu? Hauek dira bi aukerak.

WHATSAPP: Bidali ALTA 688 635 041 telefono zenbakira.

TELEGRAM: Batu zaitez @anbotokomunikabideak kanalera.