"Parte hartzeko errelebo lasterketa baten modukoa da Lilakrosa, sinbolismoz betea"

Gaur, 14. urtez egingo dute Lilakrosa Durangon. Isabel Iraurgi, Mila Sarrionandia eta Mas Curvas elkarteko Miren Yañez han izango dira, urte hauetan guztietan bezala. Ezkurditik irtengo da lasterketa, 12:00etan. Aurten, Guatemalan indarkeria jasandako emakumeei lagunduko die Lilakrosak.

Ekimenaren sustatzaileetariko bat Andereak izan zen 2005ean. Harrezkero, egon da aldaketarik?
Miren Sarrionandia: Parte-hartzean igarri da aldaketa, batez ere. Azpimarratzekoa da zenbat elkarte eta herritar batu diren ekimenera.
Isabel Iraurgi: Neurri batean, Donostiako Lilatoiatik ekarri genuen ideia.
Miren: Baina gurea lasterketa herrikoiagoa izan behar zela pentsatu genuen, herritarrak sentsibilizatu eta kontzientziatzeko. Orduan, talde feminista bi geunden Berdintasun Kontseiluan: Bilgune Feminista eta Andereak. Lehen manifestu hartan, emakumeen langabezia maila altua, erabakiguneetan genuen presentzia baxua, enpleguaren sexu banaketa, tratu txarrak eta sexu erasoak nabarmendu ziren; batez beste, andren soldata gizonena baino %26 baxuagoa zen.

Oraindik ardura sortzen duten gaiak dira.
Isabel: Bai, ia berdin gaude. Dena dela, gizartea osoan ez bada ere, badago begirada apur bat kritikoagoa. Horretan aldaketa izan da; alarmak pizten dira egoera batzuen aurrean.
Mila Yañez: Eman dira pausoren bazuk, emakumeen presentzia igo egin da, erabakiguneetan, kirolean... baina oso astiro doa dena. Tratu txarrak eta sexu erasoak, berriz, gehitu egin direla ematen du.
Miren: Sistema patriarkalaren eta kapitalismoaren erresistentziak dira. Moduak sortu dituzte, gazte eta umeek sexu eredu zehatz batzuk kontsumitu ditzaten. Asko borrokatu beharra dago oraindik.

Zergatik korrituko duzue Lilakrosa?
Miren: Berdintasuna deitzen diogun horren alde zerbait egiteko aukera delako; asko egon daitekeen arren eztabaidatzeko berdintasunaz. Garrantzitsua delako txikienei islatuko diegun irudi hori: testigua beti emakume baten eskuetan. Emakumeen artean kirola indartzeko eta familian egiteko lasterketa delako;  askotan hizpide dugun hezkuntzak familian du jatorria eta.
Isabel: Mirenek esan duen lez, gogoan geratzen diren flash-ak islatzen zaizkie umeei. Guztientzat balio duen kamiseta arrosa, adibidez.
Mila: Kirola sustatzeko eta familian egiteko lasterketa bat delako, gizon-emakumeen berdintasunaren alde.

Nola bizi duzue zuek Lilakrosa?
Miren: Lehen, lasterketa osoa egiten nuen. Orain, irteeran parte hartzen dut, giroa bizi dut gehiago.
Isabel: Azkenekoetan ilobekin irten naiz. M8ko egitaraua borobiltzeko era da.
Mila: Hainbat urtez eraman dut lekukoa. Orain, alabagaz joaten naiz. Egiteko eta erabakitzeko libre garela erakutsi gura diot.  
Lasterketa amaitzeko gai ez direla uste dutenei, zer esango zeniekete?
Mila: Ia oinez goaz eta! Animatu daitezela. Lasterketa familiarra da.
Miren: Parte hartzeko errelebo lasterketa baten modukoa da, sinbolismoz betea.
Isabel: Parte hartzea da garrantzitsua; denok gara irabazle.