Zezenketa Etxanon

Berria egunkarian Euskal Herriko Neska* Gazteen Baterajotzeko albistea irakurtzen nabilela zera irakurri dut bertan eztabaidatzen ari ziren gaiaren inguruan: “Asteriskoak ez du izendatzen, eta izendatzen ez dena, ez da”.

Gogoeta honek burura ekarri dit Franco hil ondorengo Amorebieta-Etxano,  Zornotzagatik ordezkatu nahi izan zutela. Agian, ez dakit, Etxanoren izena eta izana asterisko batengatik ordezkatzeko. Batek jakin…

Asteriskoaren atzean iskutatzen direnek,  “zenzenketa” bat antolatu dute Amorebieta-Etxanon 2023ko azaroaren 11an, Etxanoko asteburu kulturalaren barruan, Xabier Amuriza, Torreburuko seme eta maestro handiena kartelburu. Zapata eta abarkekin aldi berean ezin daitekeela ibili zioen Etxano mapatik kendu nahi zuen torero horrek. Oraingo hontan berriz, zapata, abarka edo manoletina batzuk jantzi eta odolez eta malkoz bustiriko hondarretara salto egingo du.

"Zezenketa", herriaren eta herri honen memoriaren kontra antolatu dute. Toreroek erabiltzen duten betiko argudioarekin: Kultura da.

Zezenketa on batek izan behar dituen ezaugarri guztiak izango ditu ikuskizunak: hondarrean, kasu honetan eszenatokian, testosteronaz jantzitako gizonezkoak, gizonezkoak bakarrik. Traje disdiratsua soinean, bularra puztuta, okotza goian. Herriaren memoriari kapotearekin batera eta bestera eragiten, tendiduan, cara al sol daudenen txaloak jaso nahian. Txaloka dabiltzan horiek igandetako arroparekin estaliko dituzte lotsak eta nahiago izango dute ezjakintasuna gin tonic batekin ito, jakiteak itzelatara mugitzea dakar eta. Etxanon entzuten ziren adar hotsak, tronpeta eta pasodobleengatik ordezkatuko dituzte asteburuan. Kolore gorri eta horiko zapiak beste baterako utziko dituzte, berriz ere atera behar badira aterako dituzten arren.

Ikuskizuneko sarrerak Amorebieta-Etxanoko Udalak eta Foru Aldundiak ordainduko dituzte. Ondoren, bizkar gainean aterako dituzte toreatzaileak, odoletan dauden zezen belarriak eskuan, gure arbasoek egindako lan eta memoria estokadaz zauritu ostean. 

“Memoria izan ere, pieza askorekin osatzen den puzzlea da. Nork kontatzen duen, eta nola, gauza bat edo beste gordeko du memoriak ere. Normalean, memoriaren puzzlean pieza gehiago izaten dituzte irabazleek galtzaileek baino -gerrako hizkuntzara ekarrita-.”(Oihana Elduaien Uranga, Berria 2023ko urriak 15).

Badirudi honako honetan toreatzaileek izan dituztela pieza gehien Etxanon.

Herringintzan dihardugunok badugu lana aurretik. Bukatu da isilik geratu eta zezenketa barreratik ikustearena. “Desherrigintzan” dabiltzanei kapotea eta puzzleko piezak kentzeko garaia heldu da. 

Gure arbasoen memoria gara eta memoria izango gara ondorengoentzako. Gure eskuetan dago "zezen plazara” ikusle modura doazenak, herriaren memoriaren puzzlean parte hartzeko konbentzitzen. Puzzleko piezak bateratu eta denon artean memoriaren irudia osatzeko.

Zabaldu dezagun zezen plazako ate nagusia gure aurretik Etxanon herringintzan aritu zirenengatik!

Etxano asterisko bategatik ordezkatzearen aurka aritu eta gure herriaren izenarekin, izana mantetzearen alde borrokatu ziren guztiengatik!

Izendatzen dena badelako!

Olé, Olé eta Olé!!!

 

ANBOTOKIDE izatea gure komunitatearen parte izatea da, euskararen erabilera sustatzea eta herrigintzaren aktibazioan pausoak ematea.


EGIN ZAITEZ KIDE!